icon-file icon-email icon-link icon-avatar icon-download icon-folder icon-next icon-phone icon-right-arrow icon-settings icon-team close icon-linkedin icon-twitter icon-appel-met-liniaal icon-hand-met-plantje icon-wereldbol icon-handdruk icon-megafoon icon-persoon-met-tandwiel icon-cookie icon-label open icon-search handleiding
Nieuws 17 mrt 2022

Oekraïne-oorlog knelt bij fabrikanten snacks en zoetwaren: 'Supers moeten 30 procent meer betalen'

In een interview met Distrifood verteld Theo Heere, directeur VBZ; Supermarkten gaan op termijn zeker 30 procent meer neertellen voor hun bakkerijproducten en zoetwaren. Die inschatting maakt hij na gesprekken met zijn achterban over de gevolgen van de oorlog in Oekraïne. ‘Maar misschien heb ik het mis en vallen de kosten nog hoger uit.’

Lees hier het Distrifood interview met Theo Heere

Theo Heere, directeur VBZ
Theo Heere, directeur VBZ

Wanneer supermarkten deze hogere kosten voor hun kiezen krijgen, hangt af van wanneer de contracten met de fabrikanten aflopen. Het doorbelasten hiervan is logisch, omdat ook de sector van Heere te maken heeft met exploderende energie- en grondstofprijzen. Het is onvermijdelijk dat de consument deze kosten uiteindelijk gaat betalen, zegt hij ferm. In sommige gevallen worden contracten met grondstofleveranciers opengebroken omdat zij niet meer aan hun contracten kunnen voldoen, geeft Heere verdere uitleg. ‘Dan zullen natuurlijk ook de contracten met de retail worden herzien.’

Eerst corona, nu Oekraïne

Eerst waren daar de kostenstijgingen door de coronapandemie en daar komt nu de oorlog in Oekraïne nog eens overheen. Vooral bedrijven die bakken, en dat zijn de meeste, lijden onder deze crises. Elektriciteit bijvoorbeeld is met een factor 10 gestegen sinds het begin van de coronapandemie en aan de stijging van de aardgasprijzen lijkt ook maar geen einde te komen, verwoordt Heere de problemen. En dan zijn er nog de ongekend hoge graanprijzen. Maar de zoetwaren en bakkerijbranche voorziet ook issues met suiker en zonnebloemolie. Die worden niet alleen duurder, maar ook de beschikbaarheid hiervan verslechtert. ‘Nu zijn hiervan nog geen tekorten. Over een paar maanden is dit anders. Lecithine is een belangrijk ingrediënt van chocolade. Ook zijn er nog eens historische lage voorraden’, zegt Heere.

Zonnebloemolie, honing, eieren

Oekraïne en Rusland zijn de grootste exporteurs van zonnebloemolie. Maar door de oorlog is de aanvoer uit deze landen vrijwel volledig stilgevallen, aldus MVO, de brancheorganisatie van olieën en vetten. Over 4 tot zes weken is zonnebloemolie dan helemaal niet meer beschikbaar en moeten fabrikanten op zoek naar alternatieven.  Zonnebloemolie zit niet alleen in chocolade verwerkt, maar ook in andere producten in de supermarkt, zoals gebak, chips, koek en margarine.

Suiker schaars goed

Suiker wordt ook een schaars goed, omdat het voor boeren niet aantrekkelijk is om suikerbieten te telen. ‘Je ziet heel lage voorraden van suiker. Elk product waar suiker inzit, wordt duurder. Verder neemt door de vogelgriep de prijs van eieren ook toe en zijn er tevens problemen met de beschikbaarheid van honing en raapzaadolie’, somt de VBZ-directeur op. En dan heeft hij het nog niet over de transport en verpakkingskosten die ook de pan uitrijzen.

Geen contracten meer voor suiker

Als er een beschikbaarheidsprobleem ontstaat voor bepaalde grondstoffen, dan kan dat ervoor zorgen dat er opnieuw over de prijs moet worden onderhandeld met de retail, omdat de fabrikant niet tegen dezelfde voorwaarden kan blijven leveren, stelt Heere. ‘Dan kan gebeuren als je moet inkopen uit een andere bron of op zoek moet naar een alternatief ingrediënt.’ Donkere wolken pakken zich samen rond zijn branche. ‘Voor suiker is nu al geen contract meer af te sluiten vanwege de lage beschikbaarheid en de hoge prijzen.’ Hij verwacht ook dat de VBZ-leden nog pittige onderhandelingen gaan voeren met supermarkten als hun contracten aflopen. Want retailers zullen hogere producentenprijzen moeten betalen die ze vervolgens doorberekenen aan consumenten.

Hogere prijzen in het schap

Volgens Rabobank-analist Sebastiaan Schreijen zijn over vier tot acht weken de eerste prijsverhogingen door  de oorlog in Oekraïne zichtbaar in de supermarkt. Hij gaat er voorlopig nog vanuit dat boodschappen dit jaar 5 tot 10 procent in prijs toenemen. ‘Ik schreef dit al in oktober 2021, toen zeiden bedrijven dat ze een prijsstijging van 9 tot 10 procent nodig hadden om uit de kosten te komen. Die waren in februari 2022 nog niet doorberekend. Ik verwacht niet dat supermarkten alle kosten doorbelasten aan de consument, Maar dat er wel degelijk iets in de prijs moet gebeuren is wel duidelijk.’

Kosten sinds Oekraïne omhoog

De kosten vliegen sinds de oorlog in Oekraïne (24 februari) rap verder omhoog : +50 procent voor granen en zelfs +100 procent voor gas, geeft Schreijen aan:  ‘Die komen dus nog bovenop de eerdere prijsstijgingen. Droeg energie begin 2021 nog ruwweg 5 eurocent bij aan de kostprijs van een gewoon supermarktbrood, dan moet je nu rekening houden met zo’n 15-20 cent als het gasverbruik niet is afgedekt met een contract’ ,illustreert hij hoe anders de wereld ervoor stond een jaar geleden.  Vlees en zuivel hebben te maken met stijgende kosten, omdat 60 procent van het veevoer uit Oekraïne komt, aldus Schreijen. Ook fabrikanten die gebruikmaken van enige vorm van ‘verhitting en bevriezing’ staan stijgende prijzen te wachten, vervolgt de analist.

Geen keus supermarkten

Retailers hebben eigenlijk geen keus, ze moeten wel mee in de prijsverhogingen, stelt de zoetwarenvoorman Heere. ‘Als ze dat niet doen, raken fabrikanten in de rode cijfers en kunnen ze omvallen. Ik doe daarom echt een beroep op de supermarkten: accepteer de prijsverhogingen.’ Heere denkt dat supers hiervoor open staan, want niemand heeft er iets gaan als bedrijven op de fles gaan. Het grootste deel van zijn achterban bestaat uit mkb’ers, die zijn financieel een stuk kwetsbaarder dan multinationals en bovendien sterk afhankelijk van de Nederlandse retail, legt de VBZ-directeur uit. Heere doet ook een beroep op de Nederlandse overheid: verlaag de energiebelasting. ‘Onze bedrijven moeten blijven voortbestaan. Het gaat om primaire levensbehoeften.’

Prijzen boodschappen

Voedselzekerheid neemt als thema in belang toe, stelt Schreijen. ‘Veel effecten van nu zullen wegebben, maar sommige zijn blijvend’, zegt de analist over Oekraïne-crisis. ‘We gaan van een efficiënte keten naar een keten met meer voedselzekerheid. Je gaat dus meer kosten maken om geen nee te hoeven verkopen. Bovendien was Russisch gas altijd relatief goedkoop, voor energie uit andere bronnen zul je meer moeten betalen.’

Bron: Distrifood, 14 maart 2022