icon-file icon-email icon-link icon-avatar icon-download icon-folder icon-next icon-phone icon-right-arrow icon-settings icon-team close icon-linkedin icon-twitter icon-appel-met-liniaal icon-hand-met-plantje icon-wereldbol icon-handdruk icon-megafoon icon-persoon-met-tandwiel icon-cookie icon-label open icon-search handleiding
Nieuws 12 nov 2020

Vloggers mogen geen producten meer aanprijzen, verdienmodel in gevaar

Populaire vloggers mogen in hun video's binnenkort geen producten meer aanprijzen in ruil voor geld. Dat bevestigt het Commissariaat voor de Media na vragen van het FD. 

De nieuwe regels, gebaseerd op de per 1 november gewijzigde Mediawet, leggen een bom onder het verdienmodel van veel bekende vloggers, die soms honderdduizenden kijkers trekken. De 'hobbyvlogger' blijft waarschijnlijk buiten schot.

Grote bedrijven betalen makers van online videoblogs tienduizenden euro's voor een enthousiaste vermelding. De betalingen zijn veruit hun belangrijkste inkomstenbron. Maar de nieuwe regels schrijven voor dat vloggers hun kijkers niet meer mogen aansporen om iets te kopen en een product geen 'overmatige aandacht' mogen geven.

Voor de bekende vlogger Enzo Knol betekent dit bijvoorbeeld dat hij zich nog wel mag laten betalen om vissticks van Iglo te eten, maar niet drie keer mag zeggen hoe lekker hij ze vindt. Terwijl juist de aanbeveling de grote kracht is van zogenoemde influencermarketing. Vloggers hebben veel invloed op koopgedrag, bleek uit een enquête in opdracht van overheidsplatform Wijzer in Geldzaken. De helft van de kinderen koopt weleens iets uit een vlog.

Kinderspeelgoed

Voor vlogs voor kinderen jonger dan 12 jaar worden de regels nog iets strenger. Die vloggers mogen alleen nog reclame maken als de video zelf door het bedrijf wordt gesponsord. En ook vloggers met een jong publiek, zoals bijvoorbeeld Dionne Slagter (OnneDi, 855.000 abonnees op YouTube), mogen de producten niet extra aanprijzen.

Vloggers krijgen een aantal plichten die nu al voor bijvoorbeeld televisieprogramma's gelden. Zo moeten ze elk jaar €220 aan toezichtkosten betalen aan het Commissariaat voor de Media. Ze moeten zich laten beoordelen door Kijkwijzer, wat jaarlijks meer dan €400 kost. Ook moeten ze de scheiding tussen 'redactie' en 'commercie' opnemen in een redactiestatuut.

Sluikreclame wordt strafbaar

Als een vlogger voortaan een product in beeld brengt (zonder aanprijzing), moet aan het begin en einde van het filmpje worden aangegeven dat de vlog reclame bevat. Dat doen veel vloggers nu nog niet, bleek vorig jaar uit een analyse van het FD. Daardoor is het voor kijkers nu nog onduidelijk wat reclame is en wat niet.

De Stichting Reclame Code kwam jaren geleden al met regels om het onderscheid tussen informatievoorziening en reclame voor kijkers duidelijker te krijgen. Ook een groepje vloggers deed in 2017 een poging met de Social Code: YouTube.

Het waren vrijblijvende regels en veel vloggers hielden zich er ook na een publiciteitscampagne niet aan. Eind vorig jaar werd Enzo Knol (2,5 miljoen abonnees) berispt door de Reclame Code Commissie omdat hij sluikreclame had gemaakt voor Boerderij Chips van Hoeksche Hoeve.

Vooral jonge kinderen en vmbo-scholieren herkennen sluikreclame niet, bleek uit onderzoek in opdracht van het Commissariaat voor de Media. En ze zijn zich daarvan niet bewust. Een duidelijke vermelding, wat straks verplicht wordt, vergroot het bewustzijn: 'Als hij het niet gezegd had, wist ik niet dat het reclame was', zeiden twee deelnemende scholieren tegen de onderzoekers.

Boetes

De Reclame Code Commissie is een initiatief van de reclamewereld zelf, en kan geen boetes opleggen. Het Commissariaat voor de Media zegt dat wel te gaan doen. Onduidelijk is nog hoe hoog de boetes worden.

Ook is niet zeker vanaf wanneer de regels gaan gelden, omdat de toezichthouder eerst moet weten wie onder de nieuwe regels vallen. Dat wordt op Europees niveau besloten. Waarschijnlijk worden minder bekende vloggers gespaard. Het Commissariaat is wel al in gesprek met vloggers.

De nieuwe regels gelden niet voor posts op sociale media als Instagram. Daarvoor geldt wel de vrijblijvende Reclamecode.

Lees hier het artikel op de website van het Financieel Dagblad.

Bron: Financieel Dagblad, 11 november 2020