icon-file icon-email icon-link icon-avatar icon-download icon-folder icon-next icon-phone icon-right-arrow icon-settings icon-team close icon-linkedin icon-twitter icon-appel-met-liniaal icon-hand-met-plantje icon-wereldbol icon-handdruk icon-megafoon icon-persoon-met-tandwiel icon-cookie icon-label open icon-search handleiding
Nieuws 11 feb 2021

Wetgeving tegen ongezond voedsel

Gezondheidsclubs willen wetgeving tegen ongezond voedsel. ‘Anders heeft in 2040 twee derde van de bevolking overgewicht’

Een nieuw kabinet moet ongezonde stoffen in voeding, zoals suiker, vet en zout, wettelijk aan banden leggen, bijvoorbeeld met een suikertaks. Ook moet er een verbod komen op reclame voor ongezond eten gericht op kinderen. Een alliantie van Unicef, de gemeente Amsterdam en vier gezondheidsfondsen (Diabetes Fonds, Hartstichting, Maag Lever Darmstichting en Nierstichting) roept op tot ingrijpen door de overheid.

De organisaties doen dat in een lobbycampagne die donderdag begint. Zo hopen ze invloed uit te oefenen op het regeerakkoord van het nieuwe kabinet, dat gesmeed wordt na de verkiezingen volgende maand.

Vermijdbare doodsoorzaak

De roep om een suikertaks of een verbod op kindermarketing klinkt al langer, maar het kabinet mikt op zelfregulering door de industrie. De vier gezondheidsfondsen zijn partij in het in 2018 gesloten ‘nationaal preventieakkoord’ met de overheid en de voedingsmiddelenindustrie, maar nu concluderen ze dat die afspraken te weinig hebben opgeleverd.

“De ambities waren goed, maar de maatregelen te zwak”, zegt Tom Oostrom, directeur van de Nierstichting en boegbeeld van de ‘Alliantie voeding voor de gezonde generatie’. Sinds 2014 probeert de overheid de industrie met akkoorden een andere kant op te duwen. Volgens Oostrom zijn er ‘stapjes’ gezet, maar verandert er niet genoeg. 

“Met 13.000 sterfgevallen per jaar is ongezonde voeding na roken de belangrijkste vermijdbare doodsoorzaak”, zegt Oostrom, verwijzend naar onderzoek van het RIVM uit 2017. “Op dit moment zijn 350.000 kinderen te zwaar. Er groeit een generatie op met overgewicht. Als we zo doorgaan, dan heeft in 2040 twee derde van de bevolking overgewicht: 9 miljoen mensen. Dat is ongehoord veel. Dat leidt tot een capaciteitscrisis in de zorg.”

Volgens Oostrom laat de coronapandemie zien wat de gevolgen zijn van een ongezond eetpatroon. Mensen met overgewicht hebben een fors grotere kans met corona op de intensive care te belanden.

Suikertaks

Welke maatregelen zou de overheid kunnen nemen? “In Groot-Brittannië is een suikertaks ingevoerd, en daar hebben frisdrankproducenten zelf vooraf het suikergehalte verlaagd”, zegt Oostrom. Ook kan het kabinet een wettelijk maximum voorschrijven voor ongezonde stoffen als zout, suiker en vet. Voor het zoutgehalte in brood is dat al zo. “Dat is vrij geruisloos in stapjes naar beneden gegaan”, zegt Oostrom.

Hij verwacht dat een algemene verplichting producenten helpt. Een soepfabrikant hoeft dan namelijk niet bang te zijn dat consumenten overstappen, als hij het zoutgehalte verlaagt en de concurrentie niet.

Dit voorjaar komt het RIVM met een evaluatie van de vorderingen sinds het preventieakkoord. Die heeft de alliantie niet afgewacht. “We hebben daarover nagedacht, maar nu hebben we momentum: voor de verkiezingen, en vanwege alle discussie over Covid-19.” Oostrom verwacht dat uit de evaluatie blijkt dat het te langzaam gaat.

De alliantie heeft een campagnesite opgezet: tijdvoorgezondevoeding.nl. De organisaties roepen wetenschappers en zorgmedewerkers op om als ambassadeur via sociale media hun actie te steunen.